Hướng dẫn soạn bài”Cuộc chia tay của những con búp bê” văn học 7 chi tiết nhất

Soạn bài Cuộc chia tay của những con búp bê ngắn gọn lớp 7 do Khánh Hoài sáng tác được  gửi tới các bạn học sinh tham khảo. Tài liệu bao gồm các đáp án và hướng dẫn giải cho từng câu hỏi trong SGK Ngữ văn lớp 7 được trình bày ngắn gọn, xúc tích, giúp các em tiếp thu bài nhanh chóng và dễ dàng hơn, thông qua đó, các em sẽ nắm được bố cục, nội dung chính và nghệ thuật trong tác phẩm Cuộc chia tay của những con búp bê. Sau đây mời các em tham khảo chi tiết

Soạn bài”Cuộc chia tay của những con búp bê” số 1

TÌM HIỂU CHUNG

Tác giả Khánh Hoài

– Năm sinh: 1937

– Tên khai sinh: Đỗ Văn Xuyền

– Quê quán: tỉnh Thái Bình

– Bút danh: Khánh Hoài, Bảo Châu

– Cuộc đời:

  • Học tiểu học và trung học tại Thái Bình, Hà Nội và Hải Phòng, học đại học tại Đại học sư phạm Hà Nội
  • Tham gia nhiều hoạt động bí mật trong phòng trào học sinh, sinh viên
  • Tham gia vào hội nhà văn Việt Nam vào năm 1981
  • Giữ nhiều chức vụ quan trọng (hiệu trưởng nhiều trường phổ thông tại Vĩnh Phúc, Chi Hội trưởng chi hội Văn nghệ Việt Trì, Trưởng Ban Văn hóa – Xã hội và Phó chủ nhiệm thường trực ủy ban bảo vệ chăm sóc trẻ em thành phố Việt Trì, Phú Thọ)

– Sự nghiệp văn chương:

  • Phong cách viết: lời văn tự sự, giàu tính biểu cảm, tập trung đề cập đến những hình ảnh chân thực, những vấn đề trong xã hội lúc bấy giờ.
  • Tác phẩm tiêu biểu: Trận chung kết, Những chuyện bất ngờ, Cuộc chia tay của những con búp bê, Chuyện ở lớp, chuyện ở nhà..

– Giải thưởng:

  • Giải A, giải Văn nghệ Vĩnh Phú 10 năm (1975 – 1985)
  • Giải Nhì cuộc thi thơ – văn viết về quyền trẻ em do Viện Khoa học Giáo dục và Tổ chức cứu trợ trẻ em Rát-đa Bác-nen (Thụy Điển) tổ chức
  • Giải chính thức trong Giải thưởng Hùng Vương (Hội Văn nghệ Vĩnh Phú)

Tác phẩm Cuộc chia tay của những con búp bê

– Hoàn cảnh ra đời (xuất xứ):

  • Được viết năm 1992
  • Đạt giải nhì trong cuộc thi thơ – văn viết về quyền trẻ em, do Viện Khoa học Giáo dục và Tổ chức cứu trợ trẻ em Rát-đa Bác-nen Thụy Điển tổ chức

– Thể loại: Truyện ngắn

– PTBĐ: tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm

– Ngôi kể: Ngôi thứ nhất (xưng “tôi”)

– Bố cục:

STT Giới hạn Nội dung
Phần 1 Từ đầu → “hiếu thảo như vậy”
  • Cảnh hai anh em chia đồ chơi
Phần 2 “Hay anh dẫn em” → “trùm lên cảnh vật”
  • Cảnh Thủy chia tay lớp học
Phần 3 Phần còn lại
  • Cảnh 2 anh em chia tay nhau

– Tóm tắt: Vì bố mẹ chia tay nhau, hai anh em Thành và Thuỷ cũng phải mỗi người một ngả: Thuỷ về quê với mẹ còn Thành ở lại với bố. Hai anh em nhường đồ chơi cho nhau, Thuỷ đau đớn chia tay thầy cô, khi chia tay còn quyến luyến anh không muốn rời,… Ba cuộc chia tay gợi lên ở bạn đọc những xúc cảm mạnh mẽ cùng nỗi xót thương cho cảnh ngộ mà lẽ ra những người bạn nhỏ không phải gánh chịu.

ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

Câu 1 trang 26 Ngữ văn 7 Tập 1

Đọc kĩ văn bản để nắm được: truyện viết về ai, về việc gì? Ai là nhân vật chính trong truyện?

Trả lời:

Truyện viết về cuộc chia tay của hai anh em Thành và Thủy. Nhân vật chính là Thành và Thủy.

Câu 2 trang 27 Ngữ văn 7 Tập 1

a. Câu chuyện được kể theo ngôi thứ mấy? Việc lựa chọn ngôi kể này có tác dụng gì?

b. Tên truyện có liên quan đến ý nghĩa của truyện không?

Trả lời:

a. Câu chuyện kể theo ngôi thứ nhất (nhân vật xưng tôi là Thành).

→ Tác dụng: thể hiện được những ý nghĩ, cảm xúc, tâm trạng nhân vật trực tiếp và làm tăng tính chân thực.

b. Từ “Búp bê” gợi lên sự ngây thơ trong sáng trẻ thơ, gợi liên tưởng đến hai anh em Thành, Thủy trong sáng và đáng yêu, nhưng phải chịu nỗi đau chia cắt

→ Tiêu đề thể hiện tình huống truyện đau lòng.

Câu 3 trang 27 Ngữ văn 7 Tập 1

Hãy tìm các chi tiết trong truyện để thấy hai anh em Thành, Thủy rất mực gần gũi thương yêu, chia sẻ và luôn quan tâm đến nhau.

Trả lời:

  • Chia sẻ giúp đỡ: Thủy đem kim chỉ ra sân vận động vá áo cho anh; Thành giúp em học bài, luôn đón em học về.
  • Gần gũi, yêu thương: Vừa đi vừa trò chuyện, nắm tay thân mật; Khi chia đồ chơi, muốn nhường hết cho người kia; Khi chia tay bật khóc.

Câu 4* trang 27 Ngữ văn 7 Tập 1

Lời nói và hành động của Thủy khi thấy anh chia hai con búp bê Vệ Sĩ và Em Nhỏ ra hai bên có gì mâu thuẫn? Có cách gì để giải quyết mâu thuẫn ấy không? Cách giải quyết của Thủy gợi lên cho em những suy nghĩ và tình cảm gì?

Trả lời:

– Sự mâu thuẫn:

  • Tru tréo lên khi anh đặt hai con búp bê xa nhau.
  • Khi anh đặt lại chúng cạnh nhau thì Thủy cũng kêu lên “Lấy ai gác đêm cho anh”.

– Cách giải quyết: Gia đình tái hợp, không có ly hôn, chia xa.

– Cách lựa chọn của Thủy: Đặt con Em Nhỏ quàng vào tay con Vệ Sĩ, để con búp bê ở lại gác cho anh → Lòng vị tha, nhân hậu của Thủy. Thể hiện niềm mong ước, khát khao hạnh phúc, không muốn chia lìa.

Câu 5 trang 27 Ngữ văn 7 Tập 1

Chi tiết nào trong cuộc chia tay của Thủy với lớp học làm cô giáo bàng hoàng và chi tiết nào khiến em cảm động nhất, vì sao?

Trả lời:

  • Chi tiết: Cô tặng Thủy quyển sổ và chiếc bút máy nắp vàng nhưng Thủy không dám nhận vì Thủy không được đi học nữa, mà có thể sẽ đi bán hàng cho mẹ.
  • Vì chi tiết đã khắc họa rõ nét sự mất mát, đau xót quá lớn, phải chịu cảnh thất học, phải kiếm sống từ lúc còn nhỏ của cô bé tội nghiệp, khiến em vô cùng thương xót

Câu 6 trang 27 Ngữ văn 7 Tập 1

Em hãy giải thích vì sao khi dắt tay Thủy ra khỏi trường, tâm trạng của Thành lại: “kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật”.

Trả lời:

Bởi vì trong khi hai anh em đang chịu đựng sự mất mát to lớn như thế thì xung quanh không hề có gì là đồng cảm. Điều này làm tăng nỗi bơ vơ, nỗi đau không được chia sẻ.

Câu 7 trang 27 Ngữ văn 7 Tập 1

Qua câu chuyện này, theo em, tác giả muốn gửi đến mọi người điều gì?

Trả lời:

Lời nhắn gửi của tác giả: Mái ấm gia đình vô cùng quý giá và quan trọng. Hãy trân trọng và gìn giữ nó.

Soạn bài”Cuộc chia tay của những con búp bê” số 2

* Bố cục:

– Đoạn 1 (Từ đầu … hiếu thảo như vậy) : Cảnh hai anh em chia đồ chơi.

– Đoạn 2 (tiếp … trùm lên cảnh vật) : Thủy chia tay lớp học.

– Đoạn 3 (còn lại) : cảnh hai anh em chia tay.

Câu 1 (Trang 26 sgk ngữ văn 7 tập 1)

Truyện về các nhân vật: Thành, Thủy, ba mẹ,cô giáo Tâm, con Vệ Sĩ, con Em Nhỏ.

Truyện kể về cuộc chia tay của bố mẹ Thành và Thủy kéo theo sự chia tay của hai anh em Thành, Thủy và 2 con búp bê Vệ Sĩ, Em Nhỏ

Nhân vật chính là Thành và Thủy là nhân vật chính

Câu 2 (Trang 26 sgk ngữ văn 7 tập 1)

– Câu chuyện được kể bằng lời của nhân vật xưng tôi- ngôi kể thứ nhất

     + Người xưng tôi là Thành, người chứng kiến mọi sự việc xảy ra, là người trực tiếp trong cuộc

     + Ngôi kể này thể hiện trực tiếp được ý nghĩ, tình cảm và tâm trạng của nhân vật, tăng tính chân thực cho câu chuyện

b, Tên của chuyện là cách nói ẩn dụ về nỗi đau của sự chia ly, trong đó những đứa trẻ vô tội là người gánh hậu họa. Cuộc chia tay của bố mẹ dẫn tới sự chia ly của con cái, bạn bè.

– Thành Thủy đã không để cho hai con búp bê chia tay như nói lên nguyện vọng, mong ước của các em về một mái ấm gia đình.

Bài 3 (trang 27 sgk ngữ văn 7 tập 1)

– Hai anh em Thành Thủy luôn gần gũi, yêu thương và chia sẻ với nhau:

     + Thủy vá áo cho anh

     + Thành chiều nào cũng đón em

     + Khi Thủy nức nở trong đêm trước ngày chia tay, Thành nén khóc nhưng nước mắt tuôn ra như suối

     + Thủy nhường lại con Vệ Sĩ để bảo vệ Thành không mơ ngủ thấy ma

     + Khi ra đi Thủy vẫn dặn Thành về chuyện vá áo

Câu 4 (trang 27 sgk ngữ văn 7 tập 1)

– Thủy và Thành đều muốn nhường nhau đồ chơi. Theo lệnh của mẹ, Thủy để Thành chia đồ chơi nhưng tới khi Thành chia tới hai con búp bê thì Thủy tru tréo giận dữ.

– Cách tốt nhất để giải quyết mâu thuẫn chỉ có cách gia đình Thành Thủy đoàn tụ, hai anh em không phải chia tay

– Chi tiết này làm người đọc thương và quý bạn Thủy vì tấm lòng nhân hậu, vị tha

– Từ đó gợi lên suy nghĩ: Chỉ tại cuộc chia tay của người lớn mà kéo theo nhiều cuộc chia tay đầy nước mắt của trẻ nhỏ, những đứa con.

Câu 5 (trang 27 sgk ngữ văn 7 tập 1)

Chi tiết khiến cô giáo bàng hoàng và chi tiết nào khiến em cảm động nhất:

     + Chi tiết cảm động nhất có thể là chi tiết cô giáo Tâm tặng cho Thủy quyển vở và cây bút máy nắp vàng, nhưng Thủy không dám nhận vì lí do không được đi học nữa, cô Tâm tái mặt và nước mắt giàn giụa

     + Thủy phải chuyển trường, Thủy không còn được đi học nữa do nhà bà ngoại quá xa trường, phải đi bán hoa quả ngoài chợ

→Thủy là đứa bé ngoan ngoãn, giàu tình cảm nhưng phải chia tay bạn bè, người thân, đồ chơi, không được đến trường, sớm phải phụ mẹ

Câu 6 (Trang 27 sgk ngữ văn 7 tập 1)

Khi Thủy rời khỏi trường, Thành “kinh ngạc thấy mọi người vẫn đi lại bình thường và nắng vẫn vàng ươm trùm lên cảnh vật”

     + Anh em Thành tâm trạng vì hai anh em ở trong không khí ảm đạm, bạn bè, thầy cô đau xót trước nỗi đau quá lớn hai anh em đang trải qua

     + Thế nên, nỗi đau ấy không hề tác động gì đến những người khác

– Thành vì quá đau xót nên Thành nghĩ ai cũng biết nỗi đau của hai anh em

– Thiên nhiên vẫn đẹp một cách dửng dưng

→Sự kinh nhạc để biểu hiện tâm trạng đau khổ tột cùng và hâng hụt của Thành.

Câu 7 (Trang 27 sgk ngữ văn 7 tập 1)

Tác giả muốn nhắn gửi mọi người:

– Gia đình là điều đáng quý nhất trên đời này. Người lớn cần giữ gìn mái ấm gia đình để che chở, chăm sóc cho con trẻ có cuộc sống đầy đủ về tình cảm. Đừng bao giờ để gia đình đổ vỡ, khiến cho người lớn chia tay và kéo theo bao cuộc chia tay đau đớn của các em nhỏ.

Nguồn: Tổng Hợp