Hướng dẫn sọan bài “Hồi trống Cổ Thành” văn học 10 chi tiết nhất

Đoạn trích “Hồi trống Cổ Thành” sẽ được giới thiệu đến học sinh trong chương trình Ngữ văn lớp 10.Tài liệu sẽ giới thiệu tài liệu soạn văn “Hồi trống Cổ Thành”  hy vọng sẽ cung cấp tài liệu hữu ích cho các em học sinh.

Soạn văn Hồi trống Cổ Thành chi tiết

I. Tác giả

– La Quán Trung (1330 – 1400?) tên là La Bản, hiệu Hồ Hải tản nhân, người vùng Thái Nguyên thuộc tỉnh Sơn Tây cũ.

– Ông lớn lên vào cuối thời Nguyên, đầu thời Minh, tính tình cô độc, lẻ loi, thích một mình ngao du đây đó.

– Khi Minh Thái Tổ đánh đuổi được quân Mông Cổ, thống nhất đất nước, ông chuyên sưu tầm và biên soạn dã sử.

– La Quán Trung là người đầu tiên có đóng góp xuất sắc cho trường phái tiểu thuyết lịch sử thời Minh – Thanh ở Trung Quốc.

– Một số tác phẩm như: Tam quốc diễn nghĩa, ông còn viết Tùy đường lưỡng triều chí truyện, Tấn Đường ngũ đại sử diễn nghĩa, Bình yêu truyện…

II. Tác phẩm

1. Hoàn cảnh sáng tác

– Tam quốc diễn nghĩa ra đời vào đâu thời Minh (1368 – 1644).

– Tác phẩm gồm 120 hồi, kể chuyện một nước chia ba gọi là “cát cứ phân tranh” trong gần 100 năm của nước Trung Quốc thời cổ (thế kỉ II, III). Đó là cuộc phân tranh giữa ba tập đoàn phong kiến quân phiệt: Ngụy – do Tào Tháo cầm đầu chiếm giữ phía bắc từ Trường Giang trở lên gọi là Bắc Ngụy; Thục – do Lưu Bị cầm đầu, chiếm giữ phía tây nam nên gọi là Tây Thục; Ngô – do Tôn Quyền cầm đầu, chiếm giữ phía đông nam gọi là Đông Ngô.

– Đoạn trích thuộc hồi 28 của Tam quốc diễn nghĩa.

2. Tóm tắt

Trước đó, ba anh em Lưu, Quan, Trương náu mình dưới trướng Tào Tháo. Hiểu được bản chất gian hùng của Tào Tháo, họ tìm cách bỏ đi. Tháo cho quân đuổi đánh, ba anh em thất tán mỗi người một ngả. Quan Công vì phải họ tống hai chị dâu (vợ Lưu Bị) nên tạm hàng Tào Tháo với điều hiện hàng Hán chứ không hàng Tào (vua Hán đang bị Tào khống chế), hễ biết tin anh ở đâu là sẽ đi ngay. Tào Tháo tìm cách thu phục Quan Công: ba ngày một tiệc nhỏ, năm ngày một tiệc lớn, lại ban thưởng chức tước, vàng bạc, mỹ nữ… Nhưng Quan Công “thân tại Tào doanh, tâm tại Hán”. Khi vừa nghe tin Lưu Bị đang ở bên Viên Thiệu là lập tứ trả hết ấn tín, vàng bạc châu báu, lên ngựa đi tìm anh. Trên đường đi, bị các tướng Tào ngăn cản, Quan Công vung long đao chém luôn sáu tướng, vượt năm cửa quan. Đến Cổ Thành, gặp được Trương Phi thì vui mừng khôn xiết. Nào ngờ Trương Phi hiểu lầm việc Quan Công hàng tào là bội nghĩa, liền đòi giết Quan Công. Để xua tan mối nghi ngờ, Quan Công đã nhận ngay điều kiện Trương Phi đưa ra: Phải lấy đầu Sái Dương (viên tướng của Tào Tháo) trong ba hồi trống. Chưa đứt một hồi, đầu Sái Dương đã lăn dưới đất. Bấy giờ, Phi mới hiểu được lòng dạ trung thực của Quan Công.

3. Bố cục

Gồm 2 phần:

– Phần 1: Từ đầu đến “Quan Công nhận lời”: Trương Phi hiểu lầm Quan Công bội nghĩa.

– Phần 2. Còn lại: Quan Công chém đầu Sái Dương, loại bỏ hiềm nghi.

III. Đọc – hiểu văn bản

1. Trương Phi và những hiểu lầm đối với Quan Công

* Phản ứng của Trương Phi khi nghe Tôn Càn báo tin

– Chẳng nói chẳng rằng lập tức mặc áo giáp, vác mâu lên ngựa.

– Dẫn một nghìn quân, đi tắt ra cửa Bắc.

=> Hành động bột phát, trong tâm thế sẵn sàng chiến đấu.

* Khi Trương Phi gặp Quan Công:

– Trương Phi:

  • Diện mạo: mắt trợn tròn xoe, râu hùm vểnh ngược.
  • Cách xưng hô: mày – tao
  • Hành động: hò hét như sấm, múa xà mâu chạy lại đâm Quan Công, buộc tội Quan Công bội nghĩa.

=> Trương Phi là người ngay thẳng, cứng cỏi, không dung thứ cho kẻ hai lòng.

– Quan Công:

  • Cách xưng hô: gọi Trương Phi là “hiền đệ”, “em”.
  • Hành động: lời lẽ mềm mỏng, nhờ hai chị dâu giải thích hộ, ra sức thuyết phục Trương Phi.

=> Coi trọng tình cảm huynh đệ.

2. Quan Công chém đầu Sái Dương, loại bỏ hiềm nghi

– Sự xuất hiện của Sái Dương:

  • Đẩy mâu thuẫn của hai anh em lên đến cao trào.
  • Cũng là mở nút để minh oan cho Quan Công.

– Trương Phi khi thấy Sái Dương xuất hiện:

  • Suy nghĩ: Nghĩ Quan Công đem quân đến bắt mình.
  • Hành động: Múa bát xà mâu hăm hở xông lại đâm Quan Công; Đánh ba hồi trống để Quan Công chém chết tướng giặc thể hiện lòng thành, thẳng tay đánh trống để thách thức Quan Công.

– Thái độ của Quan Công:

  • Chấp nhận thử thách: giết Sái Dương trong một hồi trống.
  • Quan Công đã giết chết Sái Dương trong một hồi trống.

– Thái độ của Trương Phi: rỏ nước mắt, thụp lạy Quan Công.

=> Trương Phi là con người giàu tình cảm, nóng nảy, thô lỗ nhưng khôn ngoan và biết trọng lẽ phải.

3. Ý nghĩa của hồi trống cổ thành

– Hồi trống thách thức, minh oan, đoàn tụ của các anh hùng.

– Biểu dương tính cương trực của Trương Phi.

– Ca ngợi lòng trung nghĩa của Quan Công.

IV. Tổng kết

– Nội dung: Hồi trống cổ thành đã cho thấy tính cách ngay thẳng của Trương Phi, cũng như tấm lòng trung nghĩa của Quan Công.

– Nghệ thuật: nghệ thuật miêu tả, hình ảnh mang tính biểu tượng…

Soạn văn Hồi trống Cổ Thành ngắn gọn

I. Trả lời câu hỏi

Câu 1. Tại sao Trương Phi nổi giận định đâm chết Quan Công?

Trương Phi nổi giận đòi đâm chết Quan Công vì cho rằng Quan Công bội nghĩa, đầu hàng Tào Tháo, phản bội lại lời thề “vườn đào” năm xưa.

Câu 2. Vì sao có thể đặt nhan đề cho đoạn trích là“Hồi trống Cổ Thành”?

Hình ảnh “hồi trống” đã trở thành biểu tượng thể hiện ý nghĩa của tác phẩm muốn gửi gắm:

– Hồi trống thách thức, minh oan, đoàn tụ của các anh hùng.

– Biểu dương tính cương trực của Trương Phi.

– Ca ngợi lòng trung nghĩa của Quan Công.

Câu 3. Có ý kiến cho rằng “nóng như Trương Phi” còn là nóng lòng muốn biết sự thực, nóng lòng xác định phải trái, đúng sai, chứ không phải chỉ là nóng nảy do cá tính gàn dở”. Anh (chị) có đồng ý không? Vì sao?

– Ý kiến: đồng ý với ý kiến.

– Nguyên nhân: điều đó được thể hiện qua nhân vật Trương Phi trong đoạn trích. Trương Phi có tính tình nóng nảy, thiếu bình tĩnh nhưng xuất phát từ tấm lòng ngay thẳng, muốn xác định phải trái đúng sai.

Câu 4. Tại sao nói: Nếu không có chi tiết Trương Phi thẳng tay giục trống thì đoạn văn sẽ tẻ nhạt, mất hết ý vị Tam quốc?

– Tam quốc diễn nghĩa là tác phẩm giàu màu sắc hùng tráng, mang hơi hướng của sử thi anh hùng, âm vang âm hưởng anh hùng ca chiến trận với những việc to lớn, siêu phàm.

– Chi tiết Trương Phi thẳng tay giục trống là chi tiết cao trào của truyện.

– Hồi trống mang tính thúc giục nhằm bộc lộ được tài năng của Quan Công, cũng như thể hiện tính cách bộc trực, ngay thẳng, không nể tình riêng của Trương Phi.

II. Luyện tập

Câu 1. Kể lại câu chuyện bằng một đoạn văn khoảng ba mươi dòng.

Quan Công đưa hai chị dâu sang đến Nhữ Nam. Kéo quân đến Cổ Thành thì nghe nói Trương Phi đang ở đó. Quan Công mừng rỡ sai Tôn Càn vào thành báo Trương Phi ra đón hai chị. Trương Phi nghe tin Quan Công đến thì sai quân lính mở cổng thành, rồi một mình một ngựa vác bát xà mâu lao đến đòi giết Quan Công. Quan Công tìm cách nói lý lẽ, nhờ cả hai chị dâu nói giúp nhưng không lay chuyển được Trương Phi. Đúng lúc đó, Sái Dương đem theo quân đội của Tào đuổi tới. Trương Phi càng thêm tức giận, buộc Quan Công phải lấy đầu tên tướng trong ba hồi trống. Quan Công chấp nhận. Chưa đứt một hồi trống giục, đầu Sái Dương đã lăn dưới đất. Bấy giờ, Phi mới tin. Trương Phi mời hai chị vào thành rồi cúi đầu sụp lạy xin lỗi Quan Công.

Câu 2. Tính cách của Trương Phi được biểu hiện qua những chi tiết nào?

Tính cách Trương Phi được biểu hiện qua các chi tiết:

– Trương Phi khi nghe Tôn Càn báo tin: chẳng nói chẳng rằng lập tức mặc áo giáp, vác mâu lên ngựa; dẫn một nghìn quân, đi tắt ra cửa Bắc.

– Khi nghe Quan Công thanh minh: Trương Phi giận dữ, khinh miệt.

– Khi nghe hai chị và Tôn Càn thanh minh: như đổ thêm dầu vào lửa, cho Quan Công là thằng phụ nghĩa lừa cả hai chị.

– Trương Phi đánh ba hồi trống buộc Quan Công phải lấy được đầu Sái Dương để chứng minh mình không bội nghĩa.

– Khi hiểu rõ sự tình, thụp lạy Quan Công, cho thấy Trương Phi biết nhận lỗi, rất tình cảm.

=> Trương Phi là một con người ngay thẳng, trọng tình cảm, nghĩa khí.

Câu 3. Tính cách của Trương Phi và Quan Công khác nhau như thế nào?

Trương Phi

Quan Công

nóng nảy

cương trực

đơn giản

điểm tĩnh

trung nghĩa

tài trí

=> Tác giả đã thành công trong việc khắc họa sự khác biệt trong nét tính cách của hai nhân vật.

Nguồn: Tổng Hợp