Hướng dẫn soạn bài “Bàn luận về phép học” văn học 8 chi tiết nhất

Tài liệu sẽ cung cấp tài liệu soạn văn 8: Bàn luận về phép học, vô cùng hữu ích dưới đây. Hy vọng với tài liệu dưới đây, có thể giúp ích cho các bạn học sinh lớp 8 mời tham khảo nội dung chi tiết.

Soạn văn Bàn luận về phép học chi tiết

I. Tác giả

– Nguyễn Thiếp (1723 – 1804) tự là Khải Xuyên, hiệu là Lạp Phong Cư Sĩ.

– Người đương thời gọi ông là La Sơn Phu Tử Nguyễn Thiếp.

– Quê quán: làng Mật Thôn, xã Nguyệt Ao, huyện La Sơn (nay thuộc huyện Đức Thọ) tỉnh Hà Tĩnh.

– Ông là một người “học rộng hiểu sâu, thiên tư sáng suốt”.

– Ông từng làm quan dưới triều Lê nhưng sau đó từ quan về dạy học.

– Ông từng được vua Quang Trung viết thư mời giúp triều Tây Sơn, góp phần xây dựng đất nước về mặt chính trị.

– Những tác phẩm tiêu biểu: La Sơn tiên sinh thi tập, Hạnh Am di văn…

II. Tác phẩm

1. Hoàn cảnh sáng tác

– Bàn về phép học là phần trích từ bài tấu của Nguyễn Thiếp gửi vua Quang Trung vào tháng 8 năm 1791.

2. Thể loại

– Tấu là một loại văn thư của bề tôi, thần dân gửi lên vua chúa để trình bày sự việc, ý kiến, đề nghị thời xưa.

– Tấu có thể được viết bằng văn xuôi hay văn vần, văn biền ngẫu.

3. Bố cục

Gồm 3 phần:

  • Phần 1: Từ đầu đến “Nước mất nhà tan đều do những điều tệ hại ấy”: Mục đích của việc học.
  • Phần 2: Tiếp đến “Xin chớ bỏ qua”: Bàn luận về cách học.
  • Phần 3: Còn lại: Tác dụng của việc học

4. Tóm tắt

Bàn về phép học đã nêu lên mục đích chân chính của việc học học để trưởng thành, là người có đạo đức. Phương pháp học đúng đắn là phải bắt đầu từ những kiến thức cơ bản, có tính chất nền tảng, tuần tự tiến từ thấp lên cao, học rộng hiểu sâu, biết tóm lược những điều cơ bản, cốt yếu nhất. Bên cạnh đó học phải kết hợp với hành. Học không chỉ để biết mà còn để làm. Điều đó sẽ thúc đẩy đất nước nhiều nhân tài, chế độ vững mạnh, quốc gia hưng thịnh.

III. Đọc – hiểu văn bản

1. Mục đích của việc học

– Khái quát mục đích của việc học “Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo”: đây là chân lý học tập đúng đắn từ lâu đời, nhờ có con đường đường học tập thì con người mới trưởng thành, là người có đạo đức.

– Phê phán lối học hình thức: “Người ta đua nhau lối học hình thức nhằm cầu danh lợi, không còn biết tam cương ngũ thường”

– Tác hại của lối học lệch lạc, sai trái đó là làm cho “chúa trọng nịnh thần” người trên, kẻ dưới đều thích sự chạy chọt, luồn cúi, không có thực chất, dẫn đến cảnh “nước mất, nhà tan”.

=> Những lời bàn luận sâu sắc, nghiêm túc và xác đáng với tầm nhìn cao rộng, đầy tâm huyết với nước nhà.

2. Bàn luận về cách học

Tác giả cũng đã trình bày quan điểm tích cực của mình về chủ trương phát triển sự học cho thật hiệu quả:

  • Lúc đầu học tiểu học để bồi lấy gốc.
  • Tuần tự học đến tứ thư, ngũ kinh, chư sử.
  • Học rộng rồi tóm lược cho gọn, theo điều học mà làm.

=> Về nội dung học, tác giả vẫn đi theo truyền thống cũ, không đưa ra điều gì mới mẻ mà chủ yếu là cải cách về phương pháp học.

3. Tác dụng của phép học

– Mục đích học chân chính, cách học tích cực sẽ là cơ sở vững chắc cho đạo học, bồi dưỡng được nhân tài cho quốc gia.

=> Tin tưởng rằng, học chân chính nhất đinh trường tồn và cũng gửi gắm niềm hi vọng về tương lai tốt đẹp của đất nước.

Tổng kết: 

– Nội dung: Bàn luận về phép học giúp người đọc hiểu được mục đích của việc học là để làm người có đạo đức, có tri thức, góp phần xây dựng đất nước chứ không phải học để cầu danh lợi. Nếu muốn học tốt cần phải có phương pháp học đặc biệt học phải đi đôi với hành.

– Nghệ thuật:lập luận chặt chẽ, lí lẽ rõ ràng, ngôn ngữ giản dị, rõ ràng, ý tứ bộc lộ trực tiếp giàu sức thuyết phục.

Soạn văn Bàn về phép học ngắn gọn

I. Trả lời câu hỏi

Câu 1. Phần đầu tác giả nêu khái quát mục đích chân chính của việc học. Mục đích đó là gì?

Khái quát mục đích của việc học “Ngọc không mài, không thành đồ vật; người không học, không biết rõ đạo”: đây là chân lý học tập đúng đắn từ lâu đời, nhờ có con đường đường học tập thì con người mới trưởng thành, là người có đạo đức.

Câu 2. Tác giả đã phê phán những lối học lệch lạc, sai trái nào? Tác hại của lối học ấy là gì?

– Phê phán lối học hình thức: “Người ta đua nhau lối học hình thức nhằm cầu danh lợi, không còn biết tam cương ngũ thường”

– Tác hại của lối học lệch lạc, sai trái đó là làm cho “chúa trọng nịnh thần” người trên, kẻ dưới đều thích sự chạy chọt, luồn cúi, không có thực chất, dẫn đến cảnh “nước mất, nhà tan”.

Câu 3. Để khuyến khích việc học, Nguyễn Thiếp khuyên vua Quang Trung thực hiện những chính sách gì?

Để khuyến khích việc học, Nguyễn Thiếp khuyên vua Quang Trung thực hiện những chính sách sau:

– Tuần tự tiến lên, từ thấp đến cao.

– Học rộng, nghĩ sâu, biết tóm lược những điều cơ bản, cốt yếu nhất.

– Học phải biết kết hợp với hành. Học không phải chỉ để biết mà còn để làm.

Câu 4. Bài tấu có đoạn bàn về “phép học”, đó là những “phép học” nào? Tác dụng và ý nghĩa của những phép học ấy? Từ thực tế việc học của bản thân, em thấy phương pháp học tập nào là tốt nhất? Vì sao?

“Những phép học” đó là:

  • Từ đơn giản đến phức tạp: học bồi lấy gốc.
  • Từ thấp đến cao: tuần tự tiến lên Tứ thư Ngũ kinh, Chư sử.
  • Từ lý thuyết đến thực hành: học kết hợp với thực hành.

– Tác dụng và ý nghĩa: khi thực hiện theo phép học này người học mới có thể “lập công trạng”, lấy những điều học được mang lại cho đất nước sự “vững yên”, “thịnh trị” cho đất nước.

– Từ việc học của bản thân, em thấy phương pháp học tốt nhất là học từ những thứ cơ bản, rồi tới những điều phức tạp. Học phải kết hợp với thực hành để việc học trở nên nhuần nhuyễn, có ích.

Câu 5. Xác định trình tự lập luận của đoạn văn bằng một sơ đồ.

Mục đích học tập – Phương pháp học tập – Lợi ích học tập

II. Luyện tập

Phân tích sự cần thiết và tác dụng của phương pháp “học đi đôi với hành”.

Gợi ý:

Đầu tiên, cần hiểu được “học” là quá trình tiếp thu kiến thức và lý thuyết, lý luận. Còn “hành” muốn chỉ quá trình áp dụng lý thuyết học được vào thực tiễn đời sống và lao động. Như vậy phương pháp “học đi đôi với hành” chính là sự kết hợp hoàn hảo giữa nhận thức và hành động của con người, tạo ra tính thực tiễn, bổ sung lẫn nhau làm cho những điều chúng ta học trở nên có ý nghĩa và kết quả. Nếu như chỉ học lý thuyết mà không thực hành sẽ sa vào lý thuyết suông, không thể nắm bắt được ý nghĩa sâu sắc với thực tiễn. Hay chỉ thực hành mà không học lý thuyết sẽ rất dễ gây ra sai lầm. Học đi đôi với hành thực sự cần thiết và hữu dụng với tất cả mọi người. Song trên thực tế nước ta, phương pháp này chưa được xem trọng, đó là nguyên nhân làm cho chất lượng giáo dục không được cải thiện. Vì thế cần xác định đúng đắn mục tiêu học tập, và thường xuyên áp dụng phương pháp “học đi đôi với hành” để việc học trở nên ý nghĩa.

Nguồn: Tổng Hợp