Hướng dẫn bài soạn “Phong cách Hồ Chí Minh” văn học 9 mới nhất

Xin chào các em! Một năm học mới lại bắt đầu,soạn văn chúc các em học tập thật tốt để đạt được kết quả cao trong năm học này nhé! Và hôm nay, Soạn Văn sẽ hướng dẫn các em soạn văn bản đầu tiên trong chương trình Ngữ văn 9 mang tên: Phong cách Hồ Chí Minh. Các em cùng tham khảo nhé!

Bài soạn “Phong cách Hồ Chí Minh” số 1

Bố cục

– Phần 1 (từ đầu… rất mới, rất hiện đại): Tinh hoa văn hóa dân tộc và nhân loại trong con người Bác

– Phần 2 (còn lại): lối sống giản dị, thanh đạm mà cao đẹp của Người

Hướng dẫn soạn bài

Câu 1 (trang 8 sgk ngữ văn 9 tập 1):

– Hồ Chí Minh có vốn tri thức văn hóa nhân loại sâu rộng.

    + Đó là những hiểu biết uyên thâm về các dân tộc, nhân dân thế giới, văn hóa thế giới từ Đông sang Tây

    + Từ văn hóa các nước châu Á, châu Âu đến châu Phi, châu Mĩ

b, Để có vốn tri thức văn hóa sâu rộng ấy, Người đã:

– Học tập nói, viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài: Pháp, Anh, Hoa, Nga…

– Đi nhiều nơi làm nhiều nghề- tức là học hỏi từ thực tiễn và lao động

– Tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật của các khu vực khác nhau trên thế giới một cách sâu sắc, uyên thâm

– Hồ Chí Minh tiếp thu tinh hoa văn hóa nước ngoài một cách có chọn lọc, không ảnh hưởng thụ động

+ Người biết tiếp thu cái hay, đẹp có chọn lọc, hạn chế những tiêu cực của chủ nghĩa tư bản, trên nền tảng văn hóa dân tộc

+ Ảnh hưởng quốc tế tạo nên nhân cách lớn bình dị, rất phương Đông, rất hiện đại

Câu 2 (trang 8 sgk ngữ văn 9 tập 1):

Biểu hiện chứng tỏ lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông của Hồ Chí Minh:

– Nơi ở và làm việc : nhà sàn vẻn vẹn vài phòng, đơn sơ, mộc mạc

– Trang phục giản dị: bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ

– Ăn uống đạm bạc: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa

– Trang phục giản dị: bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ

– Ăn uống đạm bạc: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa…

Câu 3 (trang 8 sgk ngữ văn 9 tập 1):

Sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao:

– Đây không phải lối sống kham khổ của những người tự tìm vui trong cảnh nghèo, giản dị mà không sơ sài, đạm bạc không gợi cảm giác cơ cực

– Từ cách bài trí cho đến ăn ở, sinh hoạt hằng ngày đều thể hiện sự thanh thản, ung dung

– Bản lĩnh, ý chí của một người chiến sĩ cách mạng đã hòa nhập cùng tâm hồn nhà thơ lớn

– Vẻ đẹp tâm hồn Người có sự hòa quyện rất mạnh giữa lãng mạn với hiện thực

Câu 4 (trang 8 sgk ngữ văn 9 tập 1):

Những điểm tạo nên vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh:

– Con người Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa, trọn vẹn giữa truyền thống văn hóa dân tộc với tinh hoa văn hóa nhân loại

– Lối sống rất dân tộc, rất Việt Nam gợi ta nhớ tới các vị hiền triết trong lịch sử như Nguyễn Trãi ở Côn Sơn với lối sống giản dị, thanh cao:

Luyện tập

Câu hỏi (trang 8 SGK): Một số câu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của chủ tịch Hồ Chí Minh:

Câu chuyện 1:

   Vào những năm 1940 – 1941, đời sống người dân Pác Bó vô cùng cực khổ, lương thực chủ yếu chỉ là ngô. Có những gia đình thiếu đói, vào những ngày giáp hạt phải vào rừng để đào củ mài ăn qua ngày. Có những gia đình bốn đời truyền nhau một tấm áo chàm, miếng vá nọ chồng lên miếng cá kia. Bác Hô về nước trong thời điểm đó và chọn hang Cốc Bó làm nơi trú ẩn. Cuộc sống của người kham khổ đạm bạc, cũng chỉ cháo ngô và rau rừng như những đồng bào quanh vùng. Thấy Bác đã có tuổi, vất vả ngày đêm, lại phải ăn cháo ngô, sợ Người không đủ sức khỏe nên các đồng chí đã bàn nhau mua gạo để nấu riêng cho Bác. Biết vậy Người đã kiên quyết không đồng ý. Có lần ngô non xay lâu ngày mới dùng đến, nấu cháo bị chua. Các đồng chí lại đề nghị Bác cho nấu cháo gạo để Bác dùng mà Bác vẫn không nghe. Người hỏi các đồng chí :

    – Có cách nào làm cho bắp non khỏi bị chua không?

   Các đồng chí thưa:

    – Nếu rang lên thì có thể ăn được nhưng không ngon.

   Bác đáp lời:

    – Không ngon cũng được, thế thì rang lên mà ăn, không nên bỏ phí. Một hạt bắp lúc này cũng quý.

Câu chuyện 2:

   Lúc ở chiến khu, Người sống chung với cán bộ, nhân viên, cùng ăn ở, sinh hoạt như mọi người. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Bác cùng Trung ương Đảng trở về Hà Nội. Thể theo nguyện vọng của nhân dân, Đảng và nhà nước trân trọng mời Bác về ở tại tòa nhà của Toàn quyền Đông Dương trước kia, nhưng Bác đã từ chối. Bác đã chọn cho mình ngôi nhà nhỏ của một người thợ điện phục vụ Phủ Toàn quyền Đông Dương để ở và làm việc.

 

Bài soạn “Phong cách Hồ Chí Minh” số 2

1. Tác giả: Lê Anh Trà.

2. Tác phẩm

* Xuất xứ: Văn bản Phong cách Hồ Chí Minh được trích trong tác phẩm Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị  của tác giả Lê Anh Trà.

* Tóm tắt:

Trong văn bản, nói về phong cách của Hồ Chí Minh, tác giả đã đưa ra luận điểm then  chốt: “Phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa tính dân tộc và tính nhân loại, giữa truyền thống và hiện đại, giữa vĩ đại và giản dị”. Để làm sáng tỏ luận điểm này, tác giả đã sử dụng một hệ thống lập luận chặt chẽ, cùng với những dẫn chứng xác thực, giàu sức thuyết phục về quá trình hoạt động cách mạng, khả năng sử dụng ngôn ngữ cũng như sự giản dị, lối sống thanh cao trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày của Bác.

* Bố cục: Văn bản Phong cách Hồ Chí Minh có thể được chia làm 3 đoạn:

  • Đoạn 1: từ đầu => “rất mới, rất hiện đại” : Chủ tịch  Hồ Chí Minh tiếp thu những tinh hoa văn hóa nhân loại.
  • Đoạn 2: tiếp => “Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao” : Vẻ đẹp trong phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
  • Đoạn 3: còn lại : Ý nghĩa phong cách Hồ Chí Minh

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu 1:

* Vốn tri thức văn hóa nhân loại của Chủ tịch Hồ Chí Minh rất sâu và rộng, được thể hiện ở:

  • Người nói thành thạo được nhiều thứ tiếng như Anh, Pháp, Hoa, Nga,…
  • Đã tiếp xúc và am hiểu văn hóa của các dân tộc trên thế giới, từ Đông sang Tây.

* Người có được vốn tri thức như vậy là do:

  • Tính ham học hỏi, đi đến đâu cũng học hỏi tìm hiểu
  • Bác đã đặt chân đến nhiều quốc gia, làm nhiều nghề và có dịp tiếp xúc với văn hóa nhiều nơi
  • Tiếp thu một cách có chọn lọc những tinh hoa văn hóa nhân loại, dám phê phán những cái tiêu cực và khen ngợi những cái tích cực.

=> Có thể nói, trên nền tảng văn hóa dân tộc và ảnh hưởng quốc tế mà nhào nặn được một nhân cách rất Việt Nam, rất bình dị, rất phương Đông nhưng cũng rất hiện đại, đó chỉ có thể là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Câu 2:

Lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông của Bác Hồ được biểu hiện:

    • Nơi sinh sống và làm việc của Bác chỉ là một chiếc nhà sàn nhỏ bên cạnh một chiếc ao, nhà sàn thì chỉ có vài phòng nhỏ, đồ đạc thì mộc mạc, đơn sơ.
    • Trang phục của Bác cũng hết sức giản dị với bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ và đôi dép lốp cao su
  • Ăn uống đạm bạc: cà muối, cháo hoa, cá kho, rau luộc,…

Câu 3:

Có thể nói, lối sống của Bác là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao là do: mặc dù Người sống rất giản dị nhưng:

    • Đó không phải là lối sống khắc khổ của một con người tự vui trong cảnh nghèo khó mà là lối sống giản dị mà không sơ sài, đạm bạc mà không gợi cảm giác cơ cực.
    • Không phải cách thần thánh hóa làm cho khác đời, hơn đời
    • Từ cách bài trí cho đến ăn ở, sinh hoạt đều thể hiện sự thanh thản, tự tại
  • Cách sống của Bác giống như một quan niệm thẩm mĩ về cuộc sống, có khả năng mang lại sự thanh cao cho cả tâm hồn và thể xác.

Câu 4:

Cảm nhận về những nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh:

  • Con người Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại
  • Bác không ngừng học tập, tiếp thu có chọn lọc những tri thức của nhân loại
  • Mặc dù là một người đứng đầu cả nước nhưng lại có một cuộc sống hết sức giản dị và thanh cao.

=> Chủ tịch Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, là tấm gương sáng cho các thế hệ sau noi theo, đặc biệt là trong phong cách sống, phong cách làm việc và tiếp thu tri thức.

 

Bài soạn “Phong cách Hồ Chí Minh” số 3

Trả lời câu 1 (trang 8 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

Vốn tri thức văn hóa nhân loại của Chủ tịch Hồ Chí Minh sâu rộng như thế nào? Vì sao Người lại có được vốn tri thức sâu rộng như vậy?

Lời giải chi tiết:

– Hồ Chí Minh có một vốn tri thức văn hoá nhân loại sâu rộng. Đó là những hiểu biết uyên thâm về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn hoá thế giới từ Đông sang Tây, từ văn hoá các nước châu Á, châu Âu cho đến châu Phi, châu Mĩ.

– Người có vốn tri thức văn hóa sâu rộng vì:

+ Học tập để nói và viết thạo nhiều thứ tiếng nước ngoài như: Pháp, Anh, Hoa, Nga …;

+ Đi nhiều nơi, làm nhiều nghề – tức là học hỏi từ thực tiễn và lao động;

+ Tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật của các khu vực khác nhau trên thế giới một cách sâu sắc, uyên thâm;

–  Điều quan trọng là Hồ Chí Minh đã tiếp thu tinh hoa văn hóa nước ngoài một cách có chọn lọc, không ảnh hưởng thụ động. Người biết tiếp thu cái hay, cái đẹp đồng thời với việc phê phán những hạn chế, những tiêu cực của chủ nghĩa tư bản, trên nền tảng văn hóa dân tộc và ảnh hưởng quốc tế mà nhào nặn một nhân cách rất Việt Nam, rất bình dị, rất phương Đông và cũng rất hiện đại.

Trả lời câu 2 (trang 8 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

Lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông của Bác Hồ được biểu hiện như thế nào?

Lời giải chi tiết:

Những biểu hiện chứng tỏ lối sống rất bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông của Hồ Chí Minh:

– Nơi ở và nơi làm việc rất mộc mạc đơn sơ: “chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗ bên cạnh chiếc ao”, chiếc nhà sàn “chỉ vẻn vẹn có vài phòng tiếp khách, họp Bộ Chính trị, làm việc và ngủ, với những đồ đạc rất mộc mạc đơn sơ”;

– Trang phục hết sức giản dị: bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép lốp thô sơ;

– Ăn uống rất đạm bạc: cá kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa…

Trả lời câu 3 (trang 8 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

Vì sao có thể nói lối sống của Bác là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao?

Lời giải chi tiết:

Lối sống của Hồ Chí Minh giản dị mà thanh cao một cách tự nhiên:

– Giản dị mà không kham khổ;

– Không phải là một cách tự thần thánh hoá, tự làm cho khác đời, hơn đời mà xuất phát từ cốt cách, từ trong quan niệm thẩm mĩ thuần thục, tự nhiên của nhân cách Hồ Chí Minh.

– Bản lĩnh, ý chí của một người chiến sĩ cách mạng đã hòa nhập cùng tâm hồn một nhà thơ lớn. Khao khát cống hiến cho tổ quốc bao nhiêu thì người lại càng yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống bấy nhiêu.

– Vẻ đẹp tâm hồn Người: rất mạnh mẽ song cũng rất lãng mạn, rất thơ.

Trả lời câu 4 (trang 8 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

Nêu cảm nhận của em về những nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh.

Lời giải chi tiết:

– Con người Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa, trọn vẹn giữa truyền thống văn hóa dân tộc với tinh hoa văn hóa nhân loại.

– Lối sống rất dân tộc, rất Việt Nam của Bác gợi cho ta nhớ đến các vị hiền triết trong lịch sử như Nguyễn Trãi ở Côn Sơn với lối sống giản dị, thanh cao.

Luyện tập

Tìm đọc và kể lại những câu chuyện về lối sống giản dị mà thanh cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Lời giải chi tiết:

Sinh hoạt giản dị của Bác Hồ

   Trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, Bác Hồ sống và làm việc trên chiến khu Việt Bắc, Người luôn luôn giữ một nếp sống giản dị và thanh bạch. Đất nước giải phóng, hòa bình lập lại, trở về Thủ đô, là Chủ tịch nước nhưng Bác vẫn giữ nếp sống ấy.

   Tại Phủ chủ tịch, Hà Nội, vào mùa hè nắng chang chang, trời oi ả, Bác vẫn đi bách bộ ra tận đình Hội đồng (Hội đồng Chính phủ hay họp ở ngôi đình cổ này) cách ba, bốn trăm mét. Mồ hôi ra ướt áo. Trời quá nóng bức, bác sĩ Lê Văn Mẫn đi bên cạnh quạt cho Bác. Lúc đầu vì chưa chuẩn bị nên bác sĩ mang theo quạt lông chim, Bác phê bình nhẹ nhàng: Chú làm như ở trong triều ấy. Thấy vậy, ông vội cất đi. Khi Bác đi qua bụi cọ ông nghĩ ra cách cắt mảnh lá cọ làm quạt, chắc Bác vừa ý.

   Quạt lá cọ có cái tiện là nếu đầu tua rách thì cắt bớt đi. Ngày hôm sau ông đã có quạt lá cọ đi phe phẩy bên cạnh Bác. Sau khi đi bách bộ xong Bác bảo để quạt lại cho Bác. Về sau ở trong cơ quan xuất hiện rất nhiều quạt lá cọ. Bác sợ lạc mất quạt của mình nên châm thuốc lá vào quạt làm dấu. Bác cũng dùng quạt giấy, nhưng quạt giấy có nhược điểm là lúc mới có mùi hôi, khó chịu, lúc cũ hay gẫy nan. Theo ý Bác ông đã phải làm nẹp băng dính mấy nan gẫy rồi, nhưng Bác không chịu cho thay cái mới.

   Bác ăn thanh đạm và vẫn giữ khẩu vị quê hương Nghệ An: dưa, cà, cá quả kho đường khô và chắc. Mỗi tuần Bác nhịn ăn chiều thứ năm. Không ai hỏi Bác tại sao, nhưng anh em đoán Bác muốn đồng cam cộng khổ với nhân dân lao động đang sống khó khăn.

   Bữa sáng Bác ăn cháo hoặc phở. Buổi trưa Bác ăn hai miệng bát cơm với dưa và vài quả cà để cùng vào một chiếc đĩa con. Một đĩa thịt nhỏ xào và một bát canh chua. Khi dọn mâm mời Bác thường phải để thêm một bát con thừa. Vào ăn Bác dự liệu nếu ăn không hết thì Bác san canh sang bát con ấy để về sau người khác còn dùng được. Ăn xong tự Bác xếp lại đĩa to, đĩa con, bát to, bát con, để gọn trong mâm, đậy lồng bàn lại. Đồng chí phục vụ chỉ còn việc bê cả mâm đi. Bữa cơm chiều cũng tương tự như bữa cơm trưa.

   Câu chuyện trên đây là bài học quý về tiết kiệm, về sự tôn trọng con người và đồng cảm với nhân dân lao động của Bác Hồ kính yêu.

(Trích theo sách: Chuyện kể của những người giúp việc Bác Hồ, Nxb. Thông tấn, H.2003, tr. 93).

Bố cục: 3 đoạn

– Đoạn 1 (Từ đầu … đến “rất hiện đại“): Cơ sở và quá trình hình thành phong cách Hồ Chí Minh.

– Đoạn 2 (Tiếp theo … đến “hạ tắm ao“): Những biểu hiện cụ thể của phong cách Hồ Chí Minh trong cuộc sống và làm việc.

– Đoạn 3 (Còn lại): Khẳng định ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh.

 

Bài soạn “Phong cách Hồ Chí Minh” số 4

Trả lời câu 1 (trang 8 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

– Hồ Chí Minh có một vốn tri thức văn hóa rất uyên thâm, thể hiện ở sự am hiểu sâu sắc về các dân tộc và văn hóa thế giới.

– Vốn tri thức văn hóa đó của Hồ Chí Minh có được là bởi:

+ Người đã tiếp xúc với văn hóa nhiều nước, nhiều vùng trên thế giới.

+ Đến đâu Người cũng học hỏi, tìm hiểu văn hóa, nghệ thuật của đất nước đó, vùng đó.

+ Người luôn có ý thức tiếp thu cái đẹp, cái hay, đồng thời phê phán những cái tiêu cực.

Trả lời câu 2 (trang 8 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

Lối sống bình dị, rất Việt Nam, rất phương Đông của Hồ Chí Minh được thể hiện chủ yếu qua đời sống sinh hoạt vô cùng giản dị của Người:

– Nơi ở, nơi làm việc đơn sơ.

– Trang phục hết sức giản dị, tư trang ít ỏi.

– Ăn uống đạm bạc.

Trả lời câu 3 (trang 8 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

Lối sống của Bác là sự kết hợp giữa giản dị và thanh cao bởi lẽ:

– Giản dị mà không sơ sài, đạm bạc mà không gợi cảm giác cơ cực.

– Cuộc sống đó có vẻ gần với cuộc sống của một nhà hiền triết, một vị trích tiên, tuy nhiên lại không hẳn như vậy. Bản lĩnh, ý chí của một người chiến sĩ cách mạng vĩ đại đã hòa nhập cùng tâm hồn một nhà thơ lớn, một nhà văn hóa lớn.

– Vẻ đẹp của các yếu tố ngoại cảnh đã thể hiện rất rõ vẻ đẹp tâm hồn Người, rất mạnh mẽ song cũng rất lãng mạn, rất thơ.

Trả lời câu 4 (trang 8 SGK Ngữ văn 9, tập 1):

Cảm nhận về những điểm đã tạo nên vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh:

– Con người Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống văn hóa dân tộc với văn hóa nhân loại.

– Lối sống rất dân tộc, rất Việt Nam của Bác gợi cho ta nhớ đến các vị hiền triết trong lịch sử với lối sống giản dị, thanh cao.

Luyện tập

Tìm đọc và kể lại những câu chuyện về lối sống giản dị mà cao đẹp của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Lúc ở chiến khu, Người sống chung với cán bộ, nhân viên, cùng ăn ở, sinh hoạt như mọi người. Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Bác cùng Trung ương Đảng trở về Hà Nội. Thể theo nguyện vọng của nhân dân, Đảng và nhà nước trân trọng mời Bác về ở tại tòa nhà của Toàn quyền Đông Dương trước kia, nhưng Bác đã từ chối. Bác đã chọn cho mình ngôi nhà nhỏ của một người thợ điện phục vụ Phủ Toàn quyền Đông Dương để ở và làm việc.

Bố cục: 3 đoạn

– Đoạn 1 (Từ đầu … đến “rất hiện đại“): Cơ sở và quá trình hình thành phong cách Hồ Chí Minh.

– Đoạn 2 (Tiếp theo … đến “hạ tắm ao“): Những biểu hiện cụ thể của phong cách Hồ Chí Minh trong cuộc sống và làm việc.

– Đoạn 3 (Còn lại): Khẳng định ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh.

Nguồn: Tổng Hợp