Hướng dẫn bài soạn “Mã Giám Sinh mua Kiều” chi tiết nhất

Phân tích nhân vật Mã Giám Sinh trong Mã Giám Sinh mua Kiều  – một kẻ buôn người đê tiện, hạng người đồi bại trong xã hội xưa, sống bám vào các kĩ viện, lừa các cô gái lương thiện vào chốn thanh lâu để chúng chuộc lợi, đồng thời qua đó cũng thấy được nghệ thuật miêu tả nhân vật của Nguyễn Du

Bài soạn “Mã Giám Sinh mua Kiều” số 1

I. Tác giả

– Nguyễn Du (1765 – 1820), tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên.

– Quê gốc làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, nhưng sinh và trải qua thời niên thiếu ở Thăng Long.

– Ông sinh trưởng trong một gia đình đại quý tộc, nhiều đời làm quan và có truyền thống về văn học.

– Cuộc đời ông gắn bó sâu sắc với những biến cố lịch sử của giai đoạn cuối thế kỉ XVIII – đầu thế kỉ XX.

– Nguyễn Du là người có kiến thức sâu rộng, am hiểu văn hóa dân tộc và văn chương Trung Quốc.

– Sự nghiệp văn học của Nguyễn Du gồm nhiều tác phẩm có giá trị bằng chữ Hán và chữ Nôm.

– Một số tác phẩm như:

  • Tác phẩm bằng chữ Hán (3 tập thơ, gồm 243 bài): Thanh Hiên thi tập, Nam trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục.
  • Tác phẩm chữ Nôm: Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)…

II. Tác phẩm

1. Vị trí đoạn trích

– Đoạn trích nằm ở phần thứ hai (Gia biến và lưu lạc).

– Sau khi gia đình Kiều bị vu oan, Kiều quyết định bán mình để lấy tiền cứu cha, giúp gia đình thoát khỏi tai họa. Đoạn trích kể về việc Mã Giám Sinh mua Kiều.

2. Bố cục

Gồm 3 phần:

– Phần 1. 10 câu đầu: Chân dung của Mã Giám Sinh.

– Phần 2. 6 câu tiếp: Nỗi đau đớn tủi nhục của Thúy Kiều.

– Phần 3. 10 câu cuối : Bản chất con buôn của Mã Giám Sinh.

III. Đọc – hiểu văn bản

1. Bản chất con buôn của Mã Giám Sinh

– Chân dung Mã Giám Sinh hiện ra đầy đủ:

  • Tên: Mã Giám Sinh, Tuổi tác: trạc ngoại tứ tuần
  • Quê quán: Huyện Thanh Lâm cũng gần.
  • Cách ăn mặc: áo quần bảnh bao
  • Khuôn mặt: mày râu nhẵn nhụi
  • Nói năng: thô lỗ, vô lễ
  • Cử chỉ: ghế trên ngồi tót sỗ sàng

=> Vẻ bề ngoài quá chải chuốt, không hề phù hợp với tuổi tác và không gợi cho người đối diện thiện cảm.

– Bản chất con người:

  • Giả dối từ lai lịch đến tướng mạo.
  • Bản tính con buôn, lưu manh.

=> Bút pháp tả thực, làm hiện lên hình ảnh Mã Giám Sinh với bản chất là một con buôn thực thụ.

2. Nỗi đau đớn tủi nhục của Thúy Kiều

– Tình cảnh của Kiều: Trở thành một món hàng để người ta rao bán.

– Nỗi đau đớn tủi nhục:

  • Buồn rầu, tủi hổ: Nỗi mình thêm tức nỗi nhà
  • Ê chề, hổ thẹn với chính mình: Ngừng hoa thẹn bóng trông gương mặt dày.
  • Đau đớn trước tình duyên bị đứt gánh.
  • Uất hận trước tình cảnh gia đình bị vu oan.

=> Nguyễn Du đã bộc lộ sự căm tức, uất hận cái xã hội đồng tiền đã chà đạp lên nhân phẩm con người.

IV. Tổng kết

– Nội dung: Đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều đã bóc trần được bản chất xấu xa, đê tiện của Mã Giám Sinh, qua đó lên án những thế lực tàn bạo chà đạp lên tài sắc và nhân phẩm của người phụ nữ.

– Nghệ thuật: Bút pháp miêu tả ngoại hình, cử chỉ và ngôn ngữ đối thoại…

 

Bài soạn “Mã Giám Sinh mua Kiều” số 2

Hướng dẫn trả lời câu hỏi:

Câu 1. Phân tích những nét về ngoại hình, tính cách để làm nổi bật bản chất xấu xa của Mã Giám Sinh.

– Chân dung Mã Giám Sinh hiện ra đầy đủ:

  • Tên: Mã Giám Sinh, Tuổi tác: trạc ngoại tứ tuần
  • Quê quán: Huyện Thanh Lâm cũng gần.
  • Cách ăn mặc: áo quần bảnh bao
  • Khuôn mặt: mày râu nhẵn nhụi
  • Nói năng: thô lỗ, vô lễ
  • Cử chỉ: ghế trên ngồi tót sỗ sàng

=> Vẻ bề ngoài quá chải chuốt, không hề phù hợp với tuổi tác và không gợi cho người đối diện thiện cảm.

– Bản chất con người:

  • Giả dối từ lai lịch đến tướng mạo.
  • Bản tính con buôn, lưu manh.

=> Bút pháp tả thực, làm hiện lên hình ảnh Mã Giám Sinh với bản chất là một con buôn thực thụ.

Câu 2. Cảm nhận của em về hình ảnh Thúy Kiều.

– Tình cảnh của Kiều: Trở thành một món hàng để người ta rao bán.

– Nỗi đau đớn, tủi nhục: “Thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng/ Nét buồn như cúc, điệu gầy như mai”. Nỗi đau đớn, hổ thẹn của một cô gái khuê các vốn đang sống trong cảnh “trướng rủ màn che” thì nay lại bị ném vào cuộc đời ô trọc, nhục nhã.

– Trong nàng bây giờ là những suy nghĩ ngổn ngang: tình duyên đứt đoạn, cha và em bị đánh đập, gia đình tan nát… Vậy mà nàng vẫn phải ở đây đánh đàn, làm thơ để mua vui cho Mã Giám Sinh.

Câu 3. Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du thể hiện qua đoạn trích.

– Sự xót xa, đau đớn trước thân phận người phụ nữ trong xã hội xưa bị vùi dập, khinh thường.

– Tố cáo xã hội đồng tiền đã đẩy con người vào tình cảnh khổ cực, đau đớn.

– Bày tỏ thái độ căm phẫn trước bọn buôn buôn người giả dối, bất nhân.

=> Giá trị nhân đạo sâu sắc.

 

Bài soạn “Mã Giám Sinh mua Kiều” số 3

I. Tác giả

1. Tiểu sử

– Nguyễn Du (1765 – 1820) tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên.

– Cuộc đời Nguyễn Du trải qua nhiều biến cố thăng trầm nhưng chính hoàn cảnh ấy tạo cho ông vốn sống phong phú, tâm hồn sâu sắc.

2. Sự nghiệp sáng tác:

– Sự nghiệp sáng tác được đánh giá cao cả về chữ Hán và chữ Nôm.

– Tinh thần nhân đạo sâu sắc.

– Các giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật đạt đến đỉnh cao.

II. Tác phẩm

1. Tìm hiểu chung

a. Vị trí đoạn trích

– Nằm ở đầu phần thứ hai (“Gia biến và lưu lạc”).

– Sau khi bị thằng bán tơ vu oan, gia đình Thúy Kiều lâm vào cảnh tan tác, đau thương. Của cải bị cướp đoạt, cha và em trai Kiều bị lũ sai nha “đầu trâu mặt ngựa” bắt bớ, khảo tra, đánh đập dã man. Cái giá mà chúng đưa ra thật là khủng khiếp: “Có ba trăm lạng việc này mới xong”. Kiều đành gạt nước mắt, gác mối tình đầu đẹp đẽ với Kim Trọng để bán mình chuộc cha và em ra khỏi chốn lao tù.

– Đoạn này nói về việc Mã Giám Sinh đến mua Kiều. Đoạn trích là nốt nhạc buồn, khởi đầu cho cung đàn bạc mênh của cuộc đời Kiều kéo dài suốt mười lăm năm.

b. Bố cục: 2 phần

– Phần 1: 10 câu đầu: (Từ đầu đến … “giục nàng kíp ra”): Sự xuất hiện của Mã Giám Sinh.

– Phần 2: Đoạn còn lại: Cảnh mua bán người.

2. Tìm hiểu chi tiết

a. Nhân vật Mã Giám Sinh

– Diện mạo và cử chỉ

– Sinh viên trường Quốc Tử Giám

– Người khách ở xa

– Tên: Mã Giám Sinh

– Quê: huyện Lâm Thanh

– Tuổi: ngoại tứ tuần

– Cách ăn mặc: mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao

– Nói năng: thô lỗ, vô lễ

– Hành động: ghế trên ngồi tót sỗ sàng

⇒ Vẻ ngoài chải chuốt, không phù hợp với lứa tuổi, cử chỉ và thái độ bất lịch sự, trơ trẽn, hỗn láo.

– Bản chất:

+ Giả dối từ lai lịch đến tướng mạo, tính danh

+ Bản tính con buôn, lưu manh

⇒ Bút pháp tả thực, cùng các từ tượng hình, tượng thanh làm cho Mã Giám Sinh hiện lên là một kẻ giả dối, vô học, con buôn, mất lịch sự.

b. Hình ảnh tội nghiệp của Thúy Kiều

– Tình cảnh tội nghiệp của Thúy Kiều:

+ Nàng là một món hàng để người ta trao đổi, mua bán.

+ Ý thức được nhân phẩm.

– Nỗi đau đớn, tái tê:

+ Buồn rầu, tủi hổ, ngại ngùng

+ Ê chề trong cảm giác thẹn với lòng.

+ Đau đớn khi tình duyên tan vỡ.

+ Uất hận khi gia đình bị vu oan.

⇒ Tâm trạng đau khổ, xấu hổ, đan đớn.

c. Giá trị nội dung

– Phơi bày bản chất xấu xa, đê tiện của Mã Giám Sinh

– Lên án xã hội phong kiến, những thế lực chà đạp lên tài sắc và nhân phẩm người phụ nữ. (Tố cáo gay gắt sự tàn nhẫn của đồng tiền và những kẻ xấu xa chà đạp phẩm giá con người).

– Bày tỏ sự cảm thông, sâu sắc với số phận con người.

d. Giá trị nghệ thuật

– Khắc họa thành công nhân vật chính diện và phản diện

– Thể hiện sự am hiểu sâu sắc tâm lý nhân vật của Nguyễn Du trong tác phẩm.

 

Bài soạn “Mã Giám Sinh mua Kiều” số 3

Trả lời câu 1 (trang 99 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

Phân tích những nét về ngoại hình, tính cách để làm nổi bật bản chất xấu xa của Mã Giám Sinh.

Lời giải chi tiết:

– Ngoại hình: Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao

– Cử chỉ, hành động, cách nói năng: Ghế trên ngồi tót sỗ sàng; Đắn đo cân sắc cân tài, ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ; Cò kè bớt một thêm hai,…

– Tính cách: thể hiện bản chất con buôn, bất nhân, xem con người chỉ như một món hàng hoá có thể mua bán, thậm chí cò kè bớt xén; giả dối từ việc giới thiệu lí lịch cho đến trình bày mục đích mua Kiều: “Rằng: “Mua ngọc đến Lam Kiều – Sính nghi xin dạy bao nhiêu cho tường?”…

Trả lời câu 2 (trang 99 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

Cảm nhận của em về hình ảnh Thúy Kiều.

Lời giải chi tiết:

Thuý Kiều ở vào tình cảnh tội nghiệp, phải bán mình, chấp nhận hi sinh tình duyên với chàng Kim:

Nỗi mình thêm tức nỗi nhà,

Thềm hoa một bước, lệ hoa mấy hàng.

– Thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng, Nét buồn như cúc, điệu gầy như mai. Đó là nỗi đau đớn đến tột cùng. Từ một cô gái khuê các, sống trong cảnh “trướng gấm màn che” bỗng dưng nàng bị ném vào cuộc đời ô trọc, bầm dập.

– Trong lòng nàng lúc bấy giờ đang ngổn ngang trăm mối tơ vò: tình duyên đứt đoạn, cha và em bị đánh đập, cửa nhà tan nát thế nhưng nàng phải đánh đàn, phải làm thơ để cho Mã Giám Sinh vừa lòng, trong lòng thì lại chất chứa lo lắng vì số phận sắp tới của mình.

Trả lời câu 3 (trang 99 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du qua đoạn trích.

Lời giải chi tiết:

Đoạn trích thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nguyễn Du:

– Tấm lòng cảm thương, xót xa trước thân phận nhỏ nhoi của con người, giá trị con người bị chà đạp;

– Vạch trần thực trạng xã hội đen tối, thế lực và đồng tiền lộng hành; Gián tiếp lên án thế lực phong kiến đã đẩy con người vào tình cảnh đau đớn, lên án thế lực đồng tiền bất nhân;

– Bày tỏ thái độ căm phẫn, khinh bỉ trước bọn buôn người giả dối, bất nhân.

Bố cục: 3 đoạn

– 10 câu đầu : Chân dung Mã Giám Sinh qua ngoại hình, hành động.

– 6 câu tiếp : Nỗi đau đớn tủi nhục của Kiều.

– 10 câu cuối : Bản chất con buôn của Mã Giám Sinh.

Bài soạn “Mã Giám Sinh mua Kiều” số 5

Bố cục:

   – 10 câu đầu : Chân dung Mã Giám Sinh qua ngoại hình, hành động.

   – 6 câu tiếp : Nỗi đau đớn tủi nhục của Kiều.

   – 10 câu cuối : Bản chất con buôn của Mã Giám Sinh.

Đọc hiểu văn bản

Câu 1 (trang 99 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

Bản chất xấu xa của Mã Giám Sinh :

   – Ngoại hình: Lai lịch mập mờ, không rõ ràng. Diện mạo chải chuốt, thái quá đến lố bịch Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao không phù hợp với độ tuổi ngoài 40.

   – Hành động : nói năng cộc lốc, nhát gừng ; hành động thô lỗ ngồi tót sỗ sàng, đắn đo trả giá, vô học, coi con người như món hàng, cò kè trả giá.

   – Tính cách : bản chất con buôn, bất nhân, keo kiệt, lọc lõi lão luyện, giả dối.

Câu 2 (trang 99 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

Hình ảnh Thúy Kiều :

   – Tình cảnh tội nghiệp : gia đình bị vu oan, Kiều hi sinh mối tình đầu, nàng phải bán mình cứu cha.

   – Nỗi đau đớn, tái tê : Thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng / Nét buồn như cúc điệu gầy như mai → nỗi đau đến tột cùng ; Trong lòng ngổn ngang, tình duyên đứt đoạn, chưa yên lòng với gia đình, lo lắng về số phận sắp tới.

Câu 3 (trang 99 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):

Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du :

   – Cảm thương, xót xa trước những thân phận nhỏ nhoi, giá trị con người bị chà đạp.

   – Vạch trần và lên án xã hội đen tối, thế lực và đồng tiền lộng hành đẩy con người vào dòng đời đau khổ. Căm phẫn, khinh bỉ trước bọn buôn người giả dối, bất nhân.

Nguồn: Tổng Hợp